- § 1. Προοίμιο
Α΄ Περί ειδωλολατρίας
1. Διαμόρφωση της ειδωλολατρίας.
- § 2. Η δημιουργία του ανθρώπου κατ’ εικόνα του Θεού.
§ 3. Η απομάκρυνση από τον Θεό.
§ 4. Η ευκίνητη ψυχή κινείται προς το κακό. - § 5. Η αποστασία του ανθρώπου.
§ 6. Ο Θεός είναι ένας.
§ 7. Το κακό είναι μη ον. - § 8. Στην παλιά εποχή οι άνθρωποι εξ αιτίας της κακίας, θεοποίησαν τα δημιουργήματα μάλλον παρά τον δημιουργό και Δεσπότη Θεό που τα δημιούργησε.
- § 9. Οι ψευτοθεοί: αστέρια, στοιχεία, αντικείμενα, ζώα, άνθρωποι, φανταστικά όντα. Μύθοι και ανηθικότητα.
- § 10. Πολυθεΐα και μυστηριακές λατρείες.
- § 11. Τα είδωλα εμφανίσθηκαν στον κόσμο, από κενοδοξία των ανθρώπων.
2. Αναίρεση της ειδωλολατρίας.
- § 11 (Β΄). Οι θεωρούμενοι ως θεοί, όχι μόνο δεν είναι θεοί, αλλά και υπήρξαν αισχρότεροι και από τους ανθρώπους.
- § 12. Οι θεωρούμενοι ως θεοί, δεν είναι τίποτε άλλο παρά άνθρωποι και μάλιστα άνθρωποι αδύνατοι και διδάσκαλοι κάθε ανηθικότητας.
- § 13. Πέτρες και ξύλα οι θεοί των ειδωλολατρών.
§ 14. Έλεγχος της ειδωλολατρίας στην Αγία Γραφή.
§ 15. Αναίσθητα και άψυχα είδωλα οι αισχροί ψευτοθεοί. - § 16. Ψευδής μυθολογία η επινόηση των λεγομένων θεών . Οι πράξεις τους αντάξιες ανθρώπων και μάλιστα κακών ανθρώπων.
- § 17. Τα ελαττώματα των λεγομένων θεών, δεν ταιριάζουν στις αντιλήψεις περί Θεού.
- § 18. Οι ειδωλολάτρες θεοποιούσαν όσους τους απέδιδαν ανακαλύψεις τεχνικές και επιστήμες.
- § 19. Όταν σκοτίστηκε ο νους των ανθρώπων, εξ αιτίας των παθών, απέδωσαν τιμές θεών σε αγάλματα και ξόανα, ανθρώπων, ζώων, ερπετών, ιχθύων και πτηνών.
- § 20. Οι ειδωλολάτρες θεοποιούσαν ζώα, πτηνά και ερπετά.
- § 21. Οι ειδωλολάτρες ονόμαζαν θεούς και απέδιδαν τιμές θεών στα αγάλματα.
- § 22. Οι ειδωλολάτρες απέδιδαν στους θεούς τους μορφές ανθρώπων, ζώων, μυθικών όντων , ερμαφροδίτων κλπ.
- § 23. Επί ειδωλολατρίας, κάθε λαός ή πόλη λάτρευε διαφορετικούς θεούς, που πολλοί ήταν άγνωστοι ή θεωρούνταν βδέλυγμα στους γείτονες τους.
- § 24. Οι ειδωλολάτρες λάτρευαν σαν θεούς, το μοσχάρι, το πρόβατο, το κρασί , το νερό, τους ποταμούς, τις πηγές κλπ.
- § 25. Οι ανθρωποθυσίες των ειδωλολατρών.
- § 26. Πορνεία και ανηθικότητα στους ειδωλολατρικούς ναούς. Τα πρότυπα τους, οι λεγόμενοι θεοί, είχαν αισχρό βίο.
- § 27. Οι ειδωλολάτρες λάτρευαν την κτίση και τα στοιχεία της και όχι τον Θεό, τον ποιητή και δημιουργό των πάντων.
- § 28. Οι θεοί των ειδωλολατρών δεν είναι αυτάρκεις και ολοκληρωμένοι, είναι ελλιπείς και αδύναμοι.
- § 29. Οι ειδωλολάτρες λάτρευαν σαν θεούς, μέρη της κτίσεως, αγάλματα και θνητούς ανθρώπους.
Β΄ Η γνώση του αληθινού Θεού.
1. Η γνώση του Θεού δια της γνώσεως της ψυχής.
- § 30. Οι εθνικοί που λατρεύουν τα είδωλα, βρίσκουν ως δικαιολογία της αθεΐας τους ότι δήθεν δεν γνωρίζουν τον δρόμο της αλήθειας. Η βασιλεία του Θεού βρίσκεται μέσα μας.
- § 31. Η ψυχή του ανθρώπου είναι λογική. Ο νους τού ανθρώπου γίνεται κριτής των αισθήσεων.
- § 32. Ενώ το σώμα είναι θνητό και πρόσκαιρο, ο άνθρωπος διαλογίζεται τα αιώνια με την λογική ψυχή του.
- § 33. Η ψυχή είναι αθάνατη, κινεί το σώμα και εξετάζει τα αθάνατα και αιώνια.
- § 34. Οι ειδωλολάτρες αρνήθηκαν τον Θεό, έπλασαν ανύπαρκτους θεούς και ως άψυχοι λατρεύουν τα άψυχα.
2. Γνώση του Θεού δια της γνώσεως της κτίσεως.
- § 35. Ο αόρατος Θεός είναι δυνατόν να αναγνωρισθεί από τα έργα του.
- § 36. Ακόμη και τα αντίθετα και τα ανόμοια είναι ενωμένα αρμονικά.
- § 37. Ο Κύριος συνέδεσε τα αντίθετα εκ φύσεως, με τάξη συμμετρία και αρμονία.
- § 38. Επειδή υπάρχει πάντα αρμονική τάξη σε κάθε τι στο σύμπαν και όχι αταξία, υπάρχει κατ’ ακολουθίαν ένας Θεός, άρχοντας και βασιλιάς όλης της κτίσεως και όχι πολλοί.
- § 39. Ένας είναι ο δημιουργός της κτίσεως και όχι πολλοί.
- § 40. Η ειδωλολατρία των εθνικών είναι αθεΐα, διότι είναι ασέβεια.
- § 41. Ο Θεός δια του Λόγου του διακοσμεί, διακυβερνά, συνέχει και συντηρεί όλη την κτίση.
- § 42. Ο παντοδύναμος και παντέλειος Λόγος, ζωοποιεί και διαφυλάσσει όλα τα αόρατα και ορατά.
- § 43. Με ένα βλέμμα που ρίχνει ο Θεός Λόγος, συγχρόνως διαρρυθμίζονται τα πάντα και όλα συγχρόνως αποτελούν μία τάξη.
- § 44. Από το μέγεθος και την καλλονή των κτισμάτων φαίνεται κατ’ αναλογία ποιος είναι ο δημιουργός.
- §45. Ψευτοθεοί είναι εκείνοι που αναφέρουν οι ποιητές και οι συγγραφείς.
- §46. Ο Λόγος του Θεού δημιούργησε τα πάντα, όλα τα δημιουργήματα του ουρανού και της γης.
- § 47. Επίλογος.
Αθανάσιου Αλεξανδρείας του Μεγάλου, Άπαντα τα έργα. 1. Απολογητικά. Λόγος Α΄. Κατά ειδώλων.
Έλληνες Πατέρες της Εκκλησίας (ΕΠΕ). Πατερικές εκδόσεις «Γρηγόριος ο Παλαμάς». Θεσσαλονίκη, 1973.
Πηγή : Ελληνική Πατρολογία
