Κενό στις κοινοβουλευτικές διαδικασίες επιτρέπει στους ευρωβουλευτές να παρατείνουν ως το 2026 τη μαζική σάρωση ιδιωτικών επικοινωνιών, χωρίς άμεση ψήφο επί της ουσίας του νόμου.
Το Chat Control 1.0, μια προσωρινή παρέκκλιση από τους κανόνες ePrivacy που έχει σχεδιαστεί για τον εντοπισμό διαδικτυακής σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, εγκρίθηκε την Πέμπτη από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Ο κανονισμός θα παραμείνει σε ισχύ έως τις 3 Απριλίου 2028, προσφέροντας ένα σημαντικό περιθώριο όσο οι νομοθέτες διαπραγματεύονται μια συμφωνία για το επικαιροποιημένο πλαίσιο, το Chat Control 2.0.
Πώς επανήλθε ο φάκελος
Τον Μάρτιο, οι ευρωβουλευτές απέρριψαν την παράταση του Chat Control 1.0, μετά την αποτυχία των μεταγενέστερων συνομιλιών.
Στα τέλη Ιουνίου, η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Ρομπέρτα Μέτσολα άνοιξε εκ νέου τον φάκελο, διαβιβάζοντάς τον στο Συμβούλιο και προειδοποιώντας ότι η λήξη των κανόνων άφηνε ένα επικίνδυνο κενό στη διαδικτυακή προστασία των παιδιών.
Στη συνέχεια, το Συμβούλιο επέστρεψε τον φάκελο στο Κοινοβούλιο στην αρχή της θερινής περιόδου, όταν ήταν δύσκολο να εξασφαλιστεί η απαραίτητη πλειοψηφία για να απορριφθεί εκ νέου.
Τι συνέβη στο Κοινοβούλιο
Στο Ευρωκοινοβούλιο, αρχικά μια απλή πλειοψηφία τάχθηκε υπέρ της απόρριψης της θέσης, με 314 ευρωβουλευτές να ψηφίζουν υπέρ, 276 κατά και 17 να απέχουν.
Καθώς δεν υπήρχε απόλυτη πλειοψηφία (που αντιστοιχεί σήμερα σε 360 ευρωβουλευτές) για την απόρριψη της τροποποιημένης θέσης του Κοινοβουλίου (276 ευρωβουλευτές ψήφισαν υπέρ, 286 κατά και 30 απείχαν), η δεύτερη ανάγνωση ολοκληρώθηκε και το τροποποιημένο πακέτο έχει πλέον αποσταλεί στο Συμβούλιο για έγκριση εντός τριών μηνών.
Η τροποποιημένη θέση του Κοινοβουλίου ενσωματώνει μια θετική, αλλά μάλλον επιφανειακή τροπολογία που πρότεινε η φιλελεύθερη ομάδα RENEW και η οποία θα «εξαιρούσε από το πεδίο εφαρμογής του νόμου τις επικοινωνίες στις οποίες εφαρμόζεται, έχει εφαρμοστεί ή θα εφαρμοστεί κρυπτογράφηση άκρου προς άκρο».
Παρότι ορισμένοι ευρωβουλευτές το χαρακτήρισαν «αχτίδα ελπίδας» και πιθανότατα ήταν ένας από τους λόγους για τους οποίους το κείμενο δεν απορρίφθηκε συνολικά στη δεύτερη ανάγνωση, δεν είναι σαφές πόσο εκτενής θα μπορούσε να είναι ο κατάλογος των αντίστοιχων διαύλων επικοινωνίας.
Εφόσον η τροπολογία αυτή μπορεί να έρχεται σε σύγκρουση με την ίδια την ιδέα της μαζικής σάρωσης ιδιωτικών επικοινωνιών, είναι πιθανό το Συμβούλιο να απορρίψει τις εν λόγω τροπολογίες.
Οι προηγούμενες θέσεις του Συμβουλίου για το Chat Control 2.0 περιλάμβαναν επίσης ορισμένες επιγραμματικές αναφορές στην προστασία της ιδιωτικότητας και την κρυπτογράφηση άκρου προς άκρο, χωρίς όμως τεχνική συζήτηση για το πώς μπορεί στην πράξη να ευθυγραμμιστούν οι στόχοι του Chat Control με την κρυπτογράφηση άκρου προς άκρο.
Την ώρα που τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης βρίθουν επικρίσεων για τις δύο προτάσεις, η συζήτηση γύρω από τους φακέλους σε επίπεδο κρατών μελών παραμένει περιορισμένη.
Σε επίπεδο κρατών μελών, τους φακέλους και των δύο προτάσεων Chat Control χειρίζονται συνήθως εκπρόσωποι των υπουργείων Εσωτερικών.
Προς το παρόν, μόνον λίγες χώρες συμμετέχουν σε μια ενεργή συζήτηση για το ζήτημα, αξιολογώντας την πρόταση όχι μόνο από τη σκοπιά της επιβολής του νόμου, αλλά και μέσα από το πρίσμα της προστασίας δεδομένων, της ιδιωτικής επικοινωνίας και της κυβερνοασφάλειας.
Και οι δύο προτάσεις για τη μαζική σάρωση των ιδιωτικών επικοινωνιών στην Ευρώπη έχουν προκαλέσει εκτεταμένη αντίδραση, που εκτείνεται από αριστερούς, φιλελεύθερους και δεξιούς πολιτικούς, μέχρι υπερασπιστές της ιδιωτικότητας όπως ο πρώην ευρωβουλευτής Πάτρικ Μπράιερ, ειδικούς στην κυβερνοασφάλεια και ακόμη και ακτιβιστές ανθρωπίνων δικαιωμάτων με μακρά εμπειρία σε ζητήματα ελευθερίας της έκφρασης και της πληροφόρησης εκτός ΕΕ.
Η πρόσφατα επανεκλεγείσα πρόεδρος του Κόμματος ALDE και Γερμανίδα ευρωβουλευτής, Σβένια Χαν, άσκησε ανοιχτή κριτική στην ψηφοφορία του Κοινοβουλίου, σε σχόλιό της στο EUTechLoop:
«Είναι ντροπή που το εργαλείο του Chat Control εγκρίθηκε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Ανοίγει τον δρόμο για μαζική παρακολούθηση κάθε ιδιωτικής επικοινωνίας των ευρωπαίων πολιτών μας, αντί για στοχευμένη καταπολέμηση της σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, όπως είχε προτείνει το Κοινοβούλιο».
«Η παρακολούθηση ιδιωτικών συνομιλιών που προωθούν τα κράτη της ΕΕ αποτελεί απειλή για την ελευθερία και τη δημοκρατία μας. Πρέπει να συνεχίσουμε να αγωνιζόμαστε κατά του Chat Control».
Η πρόεδρος του Ιδρύματος Open Dialogue, Λιουντμίλα Κοζλόβσκα, δήλωσε στο EUTechLoop ότι η ψηφοφορία για το Chat Control 1.0 πρέπει να ιδωθεί στο ευρύτερο πλαίσιο της διάβρωσης της ιδιωτικότητας στην ΕΕ:
«Αυτή η ψηφοφορία θα πρέπει να ανησυχεί όσους ενδιαφέρονται για τον τρόπο λειτουργίας της δημοκρατίας στην ΕΕ, όχι μόνο για την ιδιωτικότητα. Είναι η ίδια προσέγγιση για την κανονικοποίηση της διάβρωσης της ιδιωτικότητας που έχουμε ξαναδεί: πρώτα με την οικονομική ιδιωτικότητα, μετά με τα δεδομένα των ταξιδιωτών, τώρα με τις επικοινωνίες μας: μια ευρεία εξουσία που δικαιολογείται από έναν σκοπό που ακούγεται επείγων και στη συνέχεια καθιερώνεται σιωπηρά».
«Και το αποτέλεσμα; Οι νόμοι για τα οικονομικά, την ασφάλεια και την κυβερνοασφάλεια χρησιμοποιούνται πλέον ως όπλο από αντιπάλους της ΕΕ εναντίον των ίδιων των πολιτών και φορέων της, για διασυνοριακή καταστολή».
«Η πραγματική μάχη για την κρυπτογράφηση και την ιδιωτικότητα της επικοινωνίας θα δοθεί τον Σεπτέμβριο, γύρω από το Chat Control 2.0. Ως τότε, η αντίσταση πρέπει να είναι αρκετά ισχυρή ώστε κανένα διαδικαστικό τέχνασμα να μην μπορεί να την παρακάμψει».
Πηγή : Euronews